12 mart muhtırası

  1. 1
    türk silahlı kuvvetleri komuta kademesinin, 12 mart 1971’de 1961 anayasası'nın öngördüğü reformları uygulayacak güçlü bir hükümetin kurulması için verdiği muhtıra.

    (bkz: kime göre neye göre)
    #37276 yettim gayri | 10 yıl önce
     
  2. 2
    --- alıntı ---

    AP Genel Başkanı ve Başbakan Süleyman Demirel Rusya ile anlaşma imzalayarak 5,2 milyar dolarlık yatırım planladı ve aşağıdaki tesisleri yaptırdı.
    1. Seydişehir Alüminyum Tesisleri,
    2. İzmir Aliağa Rafinerisi,
    3. Bandırma Sülfürik Asit Fabrikası,
    4. İskenderun Demir Çelik Fabrikası,
    5. Çanakkale Çan Linyit Tesisleri,
    6. Bursa Orhaneli Linyit Tesisleri,
    7. Seyit Ömer Transmisyon Hattı.

    13 Aralık 1967'de 10 yıllık anlaşma yaparak 20 adet işletme, fabrika ve boru inşaat anlaşması yaptı. (12 Mart’ın İçyüzü, H. Demirel, 1977-İst, s.30-33)

    Yaptığı bu anlaşmalardan dolayı Rusya’dan mühendisler gelecek "Komünizmi getirecek" diye tepki gösterenlere Demirel şöyle cevap verdi: "(b: Biz teknoloji ithal ediyoruz, rejim ithal etmiyoruz. Teknolojinin ise komünisti olmaz.)" 1970 yılında ise "Avrupa Ortak Pazarı" için anlaşma imzalanmıştı. Bu ise ABD’nin hoşuna gitmedi. ABD Türkiye’yi kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştı. (Age, s.41)

    1948 yılında 27,4 milyar dolar olan GSMH 1976 yılında 72 milyar dolara çıkmıştı. 1950 yılında milli gelirinin % 9'unu yatırıma ayıran Türkiye 1970 yılında % 20’sini yatırıma ayırır duruma gelmişti. Ayrıca Demirel “Haşhaş” ekimini yasaklamak için kendisine baskı yapan ABD Büyükelçisi William J. Handley’e kapıyı göstermişti. (Age, 56) 5 Haziran 1967’de ortaya çıkan Arap-İsrail savaşında Türkiye Arapların yanında yer almıştı. Bu da Türkiye’yi İslam dünyasına yakınlaştırmıştı. (Age, 80-84) Bütün bunlar ABD’nin Demirel hükümetini gözden çıkardığını göstermektedir.

    2 Şubat 1975 tarihinde Aydınlar Ocağı’nda Süleyman Demirel şöyle diyordu: "12 Mart 1971’de idareyi bıraktığımız zaman 425 milyon dolar döviz bıraktık. 700 bin sigortalı işçiye 1.500’e çıkardık. Çimento üretimini 4 misline, elektriği 4 misline, gübre üretimini 10 misline çıkardık."

    Türkiye’nin gelişmesi ve kalkınması, Avrupa Birliğine ve İslam dünyasına yakınlaşması ABD’nin hoşuna gitmediği için 12 Mart Muhtırasına yeşil ışık yakarak Demirel hükümetinin yıkılmasını sağlamıştır. Daha sonra gelen Erim hükümetinin yaptığı ilk şey "Haşhaş ekimini ABD Büyükelçisinin isteği doğrultusunda" yasaklamıştır.

    1973 yılında Cumhurbaşkanlığı seçimleri vardı. Muhtıracı Faruk Gürler 13 Mart 1973 tarihinde meclis tehdit edilerek Faruk Gürler Cumhurbaşkanı aday gösterilmişti. Herkes Gürler’in Cumhurbaşkanlığına kesin gözüyle bakıyordu. Başta Milli Gazete olmak üzere bütün gazeteler Gürleri Cumhurbaşkanı ilan etmişti. Faruk Gürler de buna oldukça inanmıştı. Ancak Süleyman Demirel son dakikada Tekin Arıburun’u aday gösterdi ve Faruk Gürler’i yalnız bıraktı. Sabit Osman Avcı sonuçları açıkladı. Tekin Arıburun 282, Faruk Gürler 175, Ferruh Bozbeyli 45. Bu sonuçları duyan Faruk Gürler oturduğu yerde yığılıp kalmıştı.

    AP’den ayrılan Demokratik Parti (DP) genel başkanı Ferruh Bozbeyli’yi aday göstererek Faruk Gürleri desteklememiş; ama AP’nin ve Demirel’in adayı olan Tekin Arıburun’un seçilmesini de engellemişti. (Age, 226-250)

    Süleyman Demirel 12 Mart 1971 muhtırasının rovanşını 13 Mart 1973’de bu şekilde almış ve muhtıracılara gereken dersi vermişti. Faruk Gürler buna dayanamamış ve bir sene sonra vefat etmiştir.


    --- alıntı ---

    (www.elestiri-yorum.org/...
    #277639 minelx | 9 yıl önce
     
  3. 3
    öncesinde ki kanlı pazarı ve sonrasında ki 73 seçiminin sonuçlarını iyi bilmek gerekir.
    (bkz: chpnin normal şartlarda muhalefetten kurtulamayacağı gerçeği
    )
    #277677 fe eyne tezhebun | 9 yıl önce
     
  4. 4
    ayrıca emir komuta zinciri içerisinde yapılmış ilk darbe teşebbüsüdür.
    #277679 fe eyne tezhebun | 9 yıl önce